چطور رسوب زدایی قهوه ساز را خودمان انجام دهیم؟

اگر مدتی است قهوه ساز دیرتر از قبل آماده کار می‌شود یا طعم قهوه تغییر کرده است احتمال دارد با تجمع رسوبات معدنی داخل دستگاه روبه‌رو باشید. کم شدن فشار خروجی آب و تغییر دمای نوشیدنی نیز می‌توانند نشانه‌های دیگری از این مشکل باشند. در چنین شرایطی شاید اولین راهی که به ذهن شما برسد مراجعه به تعمیرکار باشد اما برای رسوب زدایی معمول دستگاه همیشه به تعمیر تخصصی نیاز ندارید. اگر روش صحیح را بشناسید می‌توانید بخش زیادی از رسوبات را در خانه پاک کنید.

رسوب زدایی قهوه ساز با تمیز کردن سطح دستگاه تفاوت دارد. شاید مخزن و سینی چکه‌گیر کاملا تمیز باشند اما مسیر عبور آب همچنان رسوب داشته باشد. مواد معدنی موجود در آب به مرور روی مسیرهای داخلی باقی می‌مانند و جریان آب را محدود می‌کنند. اگر این وضعیت ادامه داشته باشد کیفیت عصاره‌گیری نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد و مجبور هستید به دنبال مرجعی بگردید که تعمیر اسپرسوساز شما را برعهده بگیرد.

برای رسوب زدایی قهوه ساز به چه موادی نیاز دارید؟

پیش از شروع کار دفترچه راهنمای دستگاه را بررسی کنید چون تولیدکنندگان برندهای مختلف برای هر یک از مدل‌های قهوه‌ساز در برند خود، دستورهای متفاوتی ارائه می‌کنند. محلول رسوب‌زدای مخصوص قهوه ساز انتخاب مطمئن‌تری است زیرا ترکیب آن برای پاک کردن رسوبات داخلی طراحی شده است. اگر سازنده ماده مشخصی معرفی کرده باشد بهتر است همان دستور را دنبال کنید.

استفاده از سرکه در روش‌های خانگی رایج است اما برای تمام دستگاه‌ها انتخاب مناسبی محسوب نمی‌شود. اسیدی بودن سرکه می‌تواند روی جنس قطعات اثر بگذارد و بوی آن نیز داخل مسیر آب باقی بماند. اسید سیتریک هم برای جرم‌گیری کاربرد دارد اما مقدار مصرف آن باید با دستور دستگاه یا محصول رسوب‌زدا هماهنگ باشد. از ترکیب تصادفی مواد شوینده نیز خودداری کنید چون می‌توانید به قطعات داخلی آسیب وارد کنید.

مراحل رسوب زدایی قهوه ساز در خانه

روش دقیق جرم‌گیری به مدل دستگاه وابسته است. قهوه سازهای فیلتری و اسپرسوسازهای خانگی ساختار یکسانی ندارند و دستگاه‌های اتوماتیک نیز برنامه اختصاصی رسوب‌زدایی دارند. با این حال منطق اصلی کار شامل آماده‌سازی دستگاه و عبور محلول مناسب و شست‌وشوی کامل مسیر آب است. پیش از اجرای مراحل زیر دفترچه مدل خود را بررسی کنید تا از ممنوع نبودن ماده رسوب‌زدا مطمئن شوید.

مرحله اول؛ دستگاه قهوه ساز را برای رسوب زدایی آماده کنید

ابتدا دستگاه را خاموش کنید و اجازه دهید دمای آن کاهش پیدا کند. مخزن آب را بیرون بیاورید و آب باقی‌مانده را تخلیه کنید. سینی چکه‌گیر و قطعات جداشدنی را هم خارج کنید تا بتوانید آن‌ها را مستقل بشویید. اگر داخل مخزن لایه سفید مشاهده می‌کنید با اسفنج نرم سطح آن را تمیز کنید و سراغ سیم ظرف‌شویی یا ابزار زبر نروید.

در این مرحله مسیر خروجی قهوه و اطراف هدگروپ را هم بررسی کنید. باقی‌مانده پودر قهوه می‌تواند کنار رسوبات معدنی جریان خروجی را مختل کند. اگر دستگاه فیلتر آب قابل تعویض دارد، حتما به راهنمای خارج کردن آن، که دفترچه راهنما درج شده است، پیش از جرم‌گیری دقت کنید. آماده‌سازی صحیح کمک می‌کند محلول رسوب‌زدا وارد مسیر موردنظر شود و عملیات پاک‌سازی را دقیق‌تر انجام دهید.

مرحله دوم؛ محلول رسوب‌زدای اسپرسوساز را آماده کنید

اگر محلول تجاری تهیه کرده‌اید مقدار آب و ماده رسوب‌زدا را دقیقاً مطابق نوشته روی بسته‌بندی تنظیم کنید. غلیظ‌تر کردن محلول الزاماً پاک‌کنندگی بیشتری ایجاد نمی‌کند و حتی می‌تواند برای واشرها یا قطعات داخلی نامناسب باشد. محلول آماده‌شده را داخل مخزن بریزید و مخزن را در جای خود قرار دهید.

اگر دستگاه برنامه Descale یا Calc دارد همان برنامه را فعال کنید و مراحل نمایش‌داده‌شده را دنبال کنید. در مدل‌های فاقد برنامه خودکار می‌توانید طبق دستور دفترچه بخشی از محلول را از مسیر دم‌آوری عبور دهید. نکته مهم این است که محلول فرصت تماس با رسوبات را داشته باشد. از اجرای روش واحد برای تمام برندها خودداری کنید چون طراحی مدار آب در دستگاه‌های مختلف تفاوت دارد.

مرحله سوم؛ محلول را در مدار داخلی اسپرسوساز به جریان بیندازید

دستگاه را مطابق دستور رسوب زدایی مدل خود روشن کنید تا محلول وارد مدار آب شود. ظرفی با حجم مناسب زیر خروجی قرار دهید تا مایع خارج‌شده روی سطح کار نریزد. اگر دستگاه نازل آب گرم دارد و دفترچه عبور محلول از این بخش را مجاز می‌داند مسیر نازل را نیز در فرآیند شست‌وشو قرار دهید.

در مدل‌های دستی معمولاً محلول طی چند نوبت از مسیر عبور داده می‌شود تا تماس کافی با رسوبات ایجاد شود. دستگاه‌های خودکار این چرخه را طبق برنامه داخلی مدیریت می‌کنند. در میانه عملیات دستگاه را بدون توجه به دستور مندرج در دفترچه راهنما خاموش نکنید. اجرای ناقص چرخه می‌تواند مقداری از محلول را در مدار باقی بگذارد و شست‌وشوی بعدی را دشوار کند.

مرحله چهارم؛ مخزن و مسیر آب قهوه ساز را کاملاً آبکشی کنید

پس از اتمام چرخه مخزن را خارج کنید و باقی‌مانده محلول را دور بریزید. مخزن را چند مرتبه با آب تمیز بشویید تا اثری از ماده رسوب‌زدا باقی نماند. سپس آن را با آب تازه پر کنید و چرخه شست‌وشو را مطابق دستور دستگاه اجرا کنید. هدف این مرحله خارج کردن ماده جرم‌گیر از مسیرهای داخلی است.

یک مرتبه آبکشی برای تمام دستگاه‌ها کافی نیست. اگر هنوز بوی محلول احساس می‌کنید چرخه آب خالی را دوباره اجرا کنید. تا زمانی که آب خروجی بدون بو و بدون اثر ماده رسوب‌زدا نشده است قهوه آماده نکنید. این بخش را با دقت انجام دهید چون باقی ماندن محلول می‌تواند طعم نوشیدنی بعدی را تغییر دهد.

مرحله پنجم؛ قطعات قابل جدا شدن دستگاه اسپرسوساز را تمیز کنید

رسوب زدایی مدار داخلی به معنای پایان نظافت دستگاه نیست. مخزن آب و سینی چکه‌گیر و سبد فیلتر را جداگانه تمیز کنید. اگر اسپرسوساز دارید پورتافیلتر را نیز بشویید تا چربی و ذرات قهوه روی آن باقی نماند. برای شستن قطعات از شوینده‌ای استفاده کنید که تولید کننده برند دستگاه مجاز اعلام کرده است.

نازل بخار نیز به رسیدگی نیاز دارد چون باقی‌مانده شیر می‌تواند روی سطح یا داخل خروجی آن خشک شود. پس از هر بار تهیه نوشیدنی شیری بهتر است این قسمت را تمیز کنید تا گرفتگی ایجاد نشود. البته تمیز کردن چربی قهوه و شیر با رسوب‌زدایی معدنی یک عملیات واحد نیست و برای هر کدام باید روش متناسب را اجرا کنید.

چطور موفقیت‌آمیز بودن رسوب‌زدایی قهوه‌ساز را تشخیص دهید؟

اگر بعد از جرم‌گیری همچنان آب با فشار بسیار کم خارج می‌شود یا دستگاه صدای غیرعادی دارد ادامه دادن چرخه‌های متعدد تصمیم مناسبی نیست. نشتی آب و گرم نشدن دستگاه و قطع شدن ناگهانی فعالیت نیز می‌توانند از وجود ایرادی فراتر از رسوب عادی خبر دهند. باز کردن بدنه دستگاه بدون شناخت ساختار داخلی خطر آسیب به قطعات و برق‌گرفتگی را افزایش می‌دهد.

در چنین وضعیتی بهتر است عیب‌یابی فنی انجام شود. رسوب شدید می‌تواند مسیرهای باریک آب را مسدود کند اما خرابی پمپ و المنت یا شیرهای داخلی نیز علائم مشابهی ایجاد می‌کنند. اگر با یک چرخه صحیح رسوب زدایی و آبکشی کامل تغییری در عملکرد مشاهده نکردید سراغ محلول غلیظ‌تر یا مواد اسیدی قوی نروید و بررسی دستگاه را به تعمیرکار بسپارید.