ساعت طرح ترافیک تهران ۱۴۰۴ – محدوده‌ها، استثناها و نحوه پرداخت

کافیست کاری در مرکز شهر تهران داشته باشیم تا گرفتار طرح ترافیک، خرید و جریمه آن شویم. تغییر ساعت‌ها، تفاوت محدوده‌های طرح و جزئیات مربوط به نحوه پرداخت، معمولاً باعث سردرگمی همه است. در این مطلب ساعت طرح ترافیک تهران، محدوده‌های طرح، روش‌های خرید طرح و پرداخت جریمه‌های آن را بررسی می‌کنیم تا رفت‌وآمد در شهر برایمان بدون دردسر باشد.

محدوده طرح ترافیک تهران کجاست؟

پیش از هر استعلام طرح ترافیک یا برنامه‌ریزی برای ورود به مرکز شهر باید بدانیم که مرزهای این محدوده دقیقاً کجاست. طرح ترافیک یا همان طرح زوج و فرد قدیم به منظور کنترل ترافیک راه‌اندازی شده است و به همین خاطر محدوده آن در قلب تهران قرار دارد؛ جایی که بیشترین حجم تردد، ادارات دولتی، مراکز درمانی و بازارهای اصلی شهر واقع شده‌اند. مرزهای آن شامل خیابان‌ها و بزرگراه‌های زیر می‌شود:

• از شمال: خیابان فاطمی و مطهری؛
• از جنوب: خیابان شوش؛
• از شرق: خیابان‌های شریعتی، سپاه و هفده شهریور، ترکمنستان، ملک و خواجه نصیر؛
• از غرب: خیابان کارگر.

این محدوده‌ها با تابلوهای «طرح ترافیک» مشخص شده و توسط دوربین‌های کنترل ورود از تمامی جهات کنترل می‌شوند. اگر قصد عبور یا توقف در این ناحیه را داریم، باید قبل از ورود طرح آن را خریداری کنیم تا بعد جریمه‌ای برایمان ثبت نشود.

آیا محدوده طرح ترافیک با کنترل آلودگی هوا یکی است؟

در تهران طرح دیگری هم برای کنترل آلودگی هوا داریم که باز هم در نواحی مرکزی شهر اجرا می‌شود. اما نسبت به طرح ترافیک محدوده گسترده‌تری را در برمی‌گیرد. درواقع محدوده طرح ترافیک در دل محدوده کنترل آلودگی هوا قرار دارد که مرزهای آن در نقشه به این صورت است:

• از شمال: بزرگراه همت؛
• از جنوب: بزرگراه بعثت؛
• از غرب: بزرگراه نواب؛
• از شرق: بزرگراه امام علی.

آیا روز و ساعت طرح ترافیک تهران مشخص است؟

ساعت طرح ترافیک تهران کاملاً مشخص است و هر سال توسط شهرداری اعلام می‌شود. در سال ۱۴۰۴، طرح ترافیک از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸ فعال است و در روزهای پنج‌شنبه و جمعه اجرا نمی‌شود. ساعت طرح آلودگی هوا هم همین‌طور است، با این تفاوت که پنج‌شنبه‌ها هم از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳ به اجرا در می‌آید.

در روزهای جمعه و تعطیلات رسمی هیچ‌یک از طرح‌ها برقرار نیست و تردد در تمام شهر آزاد است. با این حال در مواقع خاص مثل شیوع کرونا که شاهدش بودیم، ممکن است ساعات یا محدوده طرح‌ها را به‌طور موقت تغییر دهند. این موارد از طریق رسانه‌های رسمی اطلاع‌رسانی می‌شود و باید پیگیر اخبار آن باشیم.

نحوه خرید طرح ترافیک چطور است؟

برای تردد در محدوده طرح ترافیک تهران باید طرح ترافیک را خریداری کنیم. این کار از طریق سامانه‌های رسمی شهرداری قابل انجام است که «تهران من» و «شهرزاد» از مهم‌ترین آن‌ها به حساب می‌آیند.

ابتدا در این سامانه‌ها ثبت‌نام می‌کنیم و بعد پلاک خودروی خود را به ثبت می‌رسانیم. پس از آن می‌توانیم روزهای موردنظر خود را برای تردد انتخاب کنیم و پرداخت آن را انجام دهیم. البته در هر ۲ سامانه این قابلیت فراهم است که به‌راحتی فقط کیف پول خود را شارژ نماییم؛ با این کار با هر بار تردد در محدوده طرح ترافیک، مبلغ آن به‌طور اتوماتیک از موجودی حساب ما کسر می‌شود.

خرید طرح ترافیک به‌صورت روزانه، هفتگی، ماهانه و سالیانه امکان‌پذیر است. اگر سقف سهمیه روز جاری پر نشده باشد، می‌توان طرح همان روز را هم خریداری کرد.

در هر صورت هزینه طرح را تنها باید به‌صورت روزانه بپردازیم، درحالی‌که ممکن است فقط چند ساعت در محل حضور داشته باشیم. ما پرداخت خود را روزانه انجام می‌دهیم، اما سیستم در پایان هر روز مبلغ نهایی طرح ما را براساس نوع معاینه فنی خودرو، میزان ترافیک و ساعات ورودوخروج ما حساب می‌کند و اگر مقدار آن از پرداختی ما کمتر بود، مابقی را به کیف پول ما عودت می‌دهد.

جریمه طرح ترافیک چقدر است؟

حالا دیگر ساعت طرح ترافیک و شرایط آن واضح است و همان‌طور که گفتیم پیش از ورود به آن محدوده باید طرح بخریم. در غیر این‌صورت برای ما جریمه ثبت می‌شود که مبلغ آن برای هر بار ورود ۴۹۲٬۰۰۰ تومان است. اگر این جریمه را در مهلت قانونی ۳۰ روزه پرداخت نکنیم، مبلغ آن ۲ برابر می‌شود. البته برای خودروهایی که معاینه فنی برتر دارند، این مبلغ به ۶۳ هزار تومان کاهش پیدا می‌کند.

باید این نکته را هم بدانیم که در طرح کنترل آلودگی هوا در هر فصل، خودروهای پلاک تهران ۲۰ روز و خودروهای پلاک شهرستان ۱۵ روز می‌توانند رایگان در محدوده آن تردد کنند. پس از اتمام این سهمیه، برای این خودروها هم جریمه لحاظ می‌شود که نیمی از مبلغ جریمه طرح ترافیک است.

ممکن است استثنا باشیم

در پایان باید بگوییم که برخی رانندگان از خرید طرح ترافیک معاف هستند یا می‌توانند مبلغ کمتری پرداخت کنند؛ مثل ساکنان در محدوده طرح، کارکنان سازمانی، جانبازان یا خودروهایی با سهمیه خاص تردد. برای استفاده از این معافیت‌ها کافی است مدارک و اطلاعات لازم مثل قولنامه و سند منزل برای آدرس را در سامانه‌های شهرداری بارگذاری کنند. پس از تأیید، تخفیف یا معافیت برای آن‌ها اعمال می‌شود.

در کل به یاد داشته باشیم که آگاهی از قوانین طرح، ساعت طرح ترافیک و رعایت آن‌ به کاهش ترافیک و تسهیل رفت‌وآمد خودمان در تهران کمک بزرگی می‌کند و ما را از دردسرهای جریمه دور نگه می‌دارد.